خلاصه نکات تاریخ درس 1: تاریخ و تاریخ نگاری دهم رشته انسانی

درس اول تاریخ دهم، با عنوان «تاریخ و تاریخ‌نگاری»، به تعریف مفاهیم اصلی و بنیادین این علم می‌پردازد. در این درس، تاریخ علمی معرفی می‌شود که تغییرات زندگی انسان‌ها را در بستر زمان بررسی و مطالعه می‌کند.

تاریخ تنها مجموعه‌ای از رویدادهای قدیمی نیست، بلکه تحلیلی است از دلایل، نتایج و ارتباطات حوادث گذشته با حال و آینده. کتاب تاکید می‌کند که باید بین «گذشته» و «تاریخ» تمایز قائل شد. گذشته مجموعه واقعی رویدادهایی است که رخ داده و غیرقابل تغییر است، اما تاریخ نتیجه پژوهش مورخان درباره آن وقایع است. به همین دلیل، تاریخ می‌تواند تفاسیر و برداشت‌های متفاوتی داشته باشد.

تاریخ‌نگاری یعنی پژوهش و نگارش گذشته بر پایه منابع موثق و معتبر. در گذشته، تاریخ‌نگاری بیشتر به شرح زندگی شاهان و روایت جنگ‌ها و نزاع‌های میان ملل می‌پرداخت. اما در دوره نوین، نگاه علمی جایگزین این نگاه شد و جنبه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نیز مورد توجه قرار گرفت.

در این درس، منابع تاریخی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

--منابع اصلی (دسته اول): آثاری که مستقیم از گذشته به جا مانده‌اند؛ مانند کتیبه‌ها، اشیای باستانی و روایت‌های هم‌زمان با رویدادهای تاریخی.

--منابع غیراصلی (دسته دوم): نوشته‌ها و پژوهش‌هایی که مورخان بعدی بر اساس منابع دسته اول تالیف کرده‌اند.

این درس به اهمیت تاریخ و تاریخ‌نگاری می‌پردازد و نشان می‌دهد که بدون شناخت گذشته، فهم هویت و ساختن آینده ممکن نیست. شما با تهیه خلاصه‌ای از نکات این درس می‌توانید علاوه بر درک بهتر مفاهیم تاریخ، در امتحانات نهایی و کنکور نیز نتایج بهتری کسب کنید.